„OD POLITYKI DO PRAKTYKI: WSPIERANIE DOSKONAŁOŚCI
W SEKTORZE MORSKIM”
Przesłanie Arsenio Domingueza, Sekretarza Generalnego
Międzynarodowej Organizacji Morskiej
Od prawie 80 lat IMO tworzy ramy dla globalnej żeglugi – ponad 50 międzynarodowych konwencji kształtuje codzienność życia na morzu.
Musimy jednak być szczerzy – doświadczenie pokazuje, że prawdziwa wartość tych instrumentów ujawnia się dopiero wtedy, gdy są one skutecznie stosowane, przynosząc praktyczne korzyści na statkach, w portach oraz w całym globalnym sektorze morskim.
Prawdziwym sprawdzianem i autentyczną odpowiedzialnością jest wdrożenie, czyli sposób, w jaki przechodzimy „Od legislacji do praktyki: dążąc do doskonałości w sektorze morskim”.
Temat ten odzwierciedla naszą misję, którą jest zapewnienie, że opracowane przez nas globalne ramy regulacyjne nie są jedynie teorią, ale przekładają się na konkretne działania i rezultaty, które przynoszą namacalne korzyści dla wszystkich.
Kiedy mówimy o „praktyce”, mamy na myśli ludzi: marynarzy na statkach, pracowników portów, osoby zarządzające eksploatacją statków, pracowników zajmujących się recyklingiem statków, funkcjonariuszy kontroli państwa portu i administratorów państwa bandery.
Osiągnięcie prawdziwie zrównoważonego przemysłu morskiego wiąże się z dbałością o przestrzeganie wysokich standardów w każdym porcie i na każdym statku, w sposób nie wybiórczy, lecz równomierny i globalny. IMO jest zaangażowane we wspieranie tej transformacji poprzez współpracę techniczną i bezpośrednią pomoc.
Wyjdźmy poza sale konferencyjne i przekształćmy nasze wspólne decyzje w realne działania, które przyniosą korzyść wszystkim.
Nadszedł czas, aby zdecydowanie przejść od legislacji do praktyki.
Przemówienie Sekretarza Generalnego IMO z okazji Światowego Dnia Morza jest dostępne pod linkiem
Temat „Od polityki do praktyki: Wspieranie doskonałości morskiej” został wybrany w 2025 roku motywem Światowego Dnia Morza na lata 2026 i 2027 Międzynarodowej Organizacji Morskiej, a jego kulminacją są doroczne obchody tego dnia 24 września br.
Po raz pierwszy temat przewodni IMO jest realizowany przez dwa lata, w celu podkreślenia wyraźnego zaangażowania IMO we wdrażanie jej polityki/legislacji w praktyce, poprzez zapewnianie pomocy technicznej, szkoleń i innych niezbędnych usług.
Na 134 sesji Rady IMO w lipcu 2025 r. Sekretarz Generalny IMO powiedział:
Temat ten wyraźnie podkreśla nasze zaangażowanie w działania mające na celu wsparcie we wdrażaniu legislacji oraz udzielanie państwom członkowskim niezbędnej pomocy technicznej w tym zakresie. To z kolei wzmacnia przekonanie, że globalne zasady uzgodnione w ramach IMO mogą przyczynić się do większego bezpieczeństwa i ochrony środowiska w żegludze na całym świecie.
Przekształcanie legislacji w namacalne rezultaty
- Hasło „From Policy to Practice” – „Od polityki do praktyki” podkreśla podstawową misję IMO, polegającą na zapewnieniu, że opracowywane przez nią globalne ramy legislacyjne nie są jedynie przyjmowane w teorii, ale przekładają
się na konkretne ustawodawstwo krajowe, egzekwowanie przepisów oraz bieżącą działalność w całym sektorze morskim. - Hasło „Powering” – „Wspieranie” odzwierciedla dynamikę i ukierunkowane wsparcie poprzez budowanie potencjału, współpracę techniczną oraz dzielenie się wiedzą, które IMO wraz ze swoimi partnerami zapewnia w celu przyspieszenia tej transformacji.
- Hasło „Maritime Excellence” – „Doskonałość morska” odzwierciedla ostateczny cel: spójny, bezpieczny, wydajny i zrównoważony środowiskowo sektor żeglugi morskiej, działający zgodnie z najwyższymi międzynarodowymi standardami i nieustannie dążący do doskonalenia.
Cały temat odzwierciedla holistyczne, zorientowane na działanie zaangażowanie, tzn. przełożenie zbiorowych decyzji prawnych IMO na rzeczywiste rezultaty, które przyniosą wymierne korzyści wszystkim.
Międzynarodowa Organizacja Morska (International Maritime Organization IMO) jest wyspecjalizowaną agendą Organizacji Narodów Zjednoczonych odpowiedzialną za działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i ochrony żeglugi międzynarodowej oraz zapobieganie zanieczyszczeniom ze statków. Zajmuje się również sprawami prawnymi, w tym kwestiami odpowiedzialności i odszkodowań oraz ułatwieniami w międzynarodowym ruchu morskim.
Została utworzona na mocy Konwencji o IMCO przyjętej pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych w Genewie w dniu 17 marca 1948 r., a jej pierwsze posiedzenie odbyło się w styczniu 1959 r.
Pierwotna nazwa Organizacji – Międzyrządowa Morska Organizacja Doradcza (Inter-Governmental Maritime Consultative Organization – IMCO) została zmieniona i od dnia 22 maja 1982 r. jej nazwa brzmi Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO).
Według stanu prawnego członkami IMO jest 176 państw, a 3 państwa mają status członków stowarzyszonych Organizacji.
70 lat działalności legislacyjnej IMO
Od ponad 70 lat Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) pracuje nad opracowaniem kompleksowych ram międzynarodowych konwencji morskich wraz z powiązanymi kodeksami, wytycznymi i zaleceniami. Pełne korzyści z tych ram można osiągnąć jedynie poprzez ratyfikację, skuteczne wdrażanie i stałe egzekwowanie. System Audytu Państw Członkowskich IMO (IMSAS) wykazał luki w krajowych przepisach i ich egzekwowaniu, co wskazuje na potrzebę poprawy skuteczności regulacji.
Światowa uwaga skupiona na tym temacie w latach 2026–2027 może przyspieszyć krajowe działania zmierzające do wdrożenia wszystkich instrumentów IMO.
Temat Światowego Dnia Morza wpisuje się w Agendę ONZ na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 i Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), w szczególności:
- Cel 9 zrównoważonego rozwoju dotyczący przemysłu, innowacji i infrastruktury;
- Cel 13 zrównoważonego rozwoju dotyczący działań na rzecz klimatu;
- Cel 14 zrównoważonego rozwoju dotyczący życia pod wodą; oraz
- Cel 17 zrównoważonego rozwoju dotyczący partnerstwa.
Temat podkreśla stały wkład IMO w szersze globalne wysiłki, a także znaczenie przekrojowego i skutecznego zarządzania morskiego dla zrównoważonego rozwoju.
Ośrodek ds. IMO przy Polskim Rejestrze Statków
Konwencja o IMO weszła w życie w stosunku do Polski w dniu 13 marca 1961 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 74).
W celu prowadzenia w kraju spraw związanych z działalnością IMO i udziałem strony polskiej w pracach tej Organizacji, ówczesny Minister Żeglugi powołał blisko 60 lat temu, tzn. z dniem 20 czerwca 1967 r., Ośrodek do spraw IMO, lokując go przy Polskim Rejestrze Statków, jako instytucji blisko związanej charakterem swojej działalności z tematyką prac i celami IMO.
W ramach nałożonych obowiązków Ośrodek ds. IMO m.in. rozpowszechnia informacje na temat podjętych przez IMO decyzji, przygotowuje materiały merytoryczne dla delegacji Polski na sesje organów IMO oraz informuje zainteresowane instytucje i jednostki organizacyjne o zagadnieniach rozpatrywanych przez IMO, jak również o przygotowywanych i przewidywanych do podjęcia tematach.
Od momentu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku ważną rolą Ośrodka ds. IMO jest również współpraca z Ministerstwem Infrastruktury w zakresie skoordynowanego z innymi państwami Unii udziału Polski w sesjach IMO.
Swoją działalność merytoryczną Ośrodek prowadzi poprzez dziesięć krajowych sekcji specjalistycznych, stanowiących odpowiednik organów IMO, mianowicie jej trzech komitetów – MSC, MEPC i LEG, oraz siedmiu podkomitetów – PPR, CCC, NCSR, SDC, SSE, HTW i III.
Zadaniem poszczególnych sekcji jest analizowanie spraw rozpatrywanych na sesjach organów IMO, przygotowywanie merytorycznego stanowiska dla strony polskiej na obrady wyspecjalizowanych komitetów i podkomitetów IMO oraz omówienie wniosków wynikających z podjętych przez IMO decyzji w celu ich implementacji na gruncie krajowym.
W skład sekcji specjalistycznych Ośrodka wchodzą wyznaczeni przedstawiciele urzędów, instytucji i przedsiębiorstw gospodarki morskiej, którzy uzyskują tym samym status ekspertów Ośrodka ds. IMO.
Więcej informacji o pracy Ośrodka ds. IMO można znaleźć na stronie Polskiego Rejestru Statków.
Stały Przedstawiciel Polski w IMO
W celu zapewnienia jak najlepszej komunikacji, IMO zwraca się do państw członkowskich o wyznaczenie organów lub osób do kontaktu między Organizacją a poszczególnymi rządami. Zadania w tym zakresie realizuje Stały Przedstawiciel Rzeczpospolitej Polskiej przy IMO, którym od 2026 roku jest Pan Marcin Białek.
